پمپهای سانتریفیوژ بخش جداییناپذیر از سیستمهای پمپاژ در صنایع، ساختمانها و پروژههای تأسیسات هستند. در میان انواع مختلف این تجهیزات، پمپ اتابلوک (End Suction Close Coupled Pump) یکی از پرکاربردترین مدلهایی است که به دلیل طراحی خاص و راندمان بالا محبوبیت زیادی دارد. امروز در بسیاری از پروژههای صنعتی، تاسیساتی و شهری میبینیم که از پمپ اتابلوک برای پمپاژ آب تمیز، سیالات غیرخورنده و حتی فرایندهای خاص استفاده میشود.
در این مقاله از آبروان به زبان ساده اما کاملاً تخصصی بررسی میکنیم که پمپ اتابلوک چیست، چگونه کار میکند، چه مزایا و معایبی دارد، انواع آن کدام است، قیمت پمپ اتابلوک به چه عواملی وابسته است و چگونه میتوان بهترین مدل را برای یک پروژه انتخاب کرد.
اگر قصد خرید پمپ آب اتابلوک یا مطالعه کاتالوگ پمپ اتابلوک را دارید، این مقاله یک راهنمای کامل برای شماست.
پمپ اتابلوک چیست؟
پمپ اتابلوک نوعی پمپ سانتریفیوژ یکطبقه است که پروانه و موتور آن به صورت یکپارچه (کوپل مستقیم) روی یک محور قرار دارند. در این طراحی خبری از شاسی و کوپلینگ مجزا نیست؛ به همین دلیل این پمپ ابعاد کوچکتری دارد و نصب آن بسیار سادهتر است.
ویژگیهای اصلی پمپ اتابلوک

- ورودی پمپ محوری و خروجی آن شعاعی است.
- پروانه بهصورت مستقیم روی شفت موتور نصب میشود.
- به دلیل نبود کوپلینگ، لرزش و اتلاف انرژی کمتر است.
- تعمیر و نگهداری آن نسبت به پمپهای شاسیدار سادهتر است.
- در فضاهای کوچک و موتورخانهها بسیار پرکاربرد است.
- به زبان ساده، پمپ اتابلوک همان پمپ سانتریفیوژ خطی است اما با طراحی جمعوجورتر و نصب آسانتر.
کاربردهای پمپ اتابلوک
پمپ اتابلوک تقریباً در هر پروژهای که نیاز به پمپاژ آب تمیز داشته باشد، قابل استفاده است. برخی از رایجترین کاربردهای آن عبارتند از:
- مصارف تاسیساتی و ساختمانی سیستمهای آبرسانی ساختمانها
- گردش آب در سیستمهای گرمایشی و سرمایشی
- پمپاژ آب در برجهای خنککننده
- سیرکولاسیون آب در چیلرها
- کاربردهای صنعتی انتقال سیالات سبک در صنایع غذایی، دارویی، فولاد و پتروشیمی
- گردش آب در خطوط تولید
- پمپاژ آب خنککننده تجهیزات
- کاربردهای شهری و کشاورزی بوسترپمپهای آب شهری
- سیستمهای آبیاری
- پمپاژ آب از مخازن و استخرها
به دلیل بازده بالا و قابلیت نصب در فضاهای محدود، پمپ آب اتابلوک هد بالا در مصارف تقاضای فشار زیاد نیز گزینهای عالی است.
ساختار پمپ اتابلوک
برای شناخت بهتر عملکرد این محصول، باید اجزای اصلی آن را بشناسیم. پمپ اتابلوک از قسمتهای زیر تشکیل شده است:
- الکتروموتور: نیروی محرک پمپ توسط الکتروموتور تأمین میشود. در مدلهای صنعتی معمولاً موتورهای سهفاز استفاده میشود.
- پروانه (Impeller): پروانه پمپ سرعت سیال را افزایش میدهد و باعث ایجاد فشار و هد میشود. پروانهها معمولاً از جنس چدن یا برنز ساخته میشوند.
- شفت (Shaft): پروانه مستقیم روی شفت موتور قرار دارد و همین ویژگی باعث کاهش تلفات انرژی و افزایش راندمان میشود.
- سیل مکانیکی یا آببند: قطعات آببندی از نشت آب به موتور جلوگیری میکنند. کیفیت سیل مکانیکی در طول عمر پمپ بسیار مهم است.
- بدنه پمپ (Volute Casing) : بهطور معمول از چدن داکتیل یا چدن خاکستری ساخته میشود و وظیفه تبدیل انرژی سرعتی به انرژی فشاری را دارد.
کاتالوگ پمپ اتابلوک و مشخصات فنی

برای خرید صحیح و انتخاب مدل مناسب، همیشه باید به کاتالوگ پمپ اتابلوک مراجعه کرد. مهمترین مشخصات موجود در کاتالوگ که باید آنها را مورد بررسی قرار داد عبارتند از:
- دبی (Flow Rate): مقدار آبی که پمپ در واحد زمان جابهجا میکند؛ برحسب لیتر بر دقیقه (LPM) یا مترمکعب بر ساعت (m³/h).
- هد (Head): حداکثر ارتفاعی که پمپ میتواند آب را پمپاژ کند. مدلهای پمپ آب اتابلوک هد بالا برای پروژههایی که نیازمند فشار زیاد هستند انتخاب میشوند.
- توان موتور (Power) : قدرت موتور برحسب کیلووات یا اسب بخار.
- جنس قطعات
- بدنه: چدن، استیل
- پروانه: چدن، برنز، استیل
- سیل: سرامیک/کربن
- قطر ورودی و خروجی: برای انتخاب صحیح اتصالات و پایپینگ بسیار مهم است.
- بازده پمپ و منحنی عملکرد: کاتالوگ شامل نمودارهای H-Q، راندمان و NPSH است که برای مهندسان پروژه بسیار مهم میباشد.
برای اطلاع از نحوه محاسبه دبی و هد میتوانید مقاله دبی و هد پمپ چیست را مطالعه کنید.
مزایای پمپ اتابلوک نسبت به مدلهای دیگر

- نصب آسان و سریع: به دلیل طراحی یکپارچه، پمپ بدون نیاز به شاسی، کوپلینگ و هممحوری نصب میشود. این ویژگی هزینه نصب را بهشدت کاهش میدهد.
- اشغال فضای کمتر: در موتورخانهها و اتاقهای تاسیساتی محدود، استفاده از این مدل ایدهآل است.
- لرزش و صدای کمتر: بهدلیل کوپل مستقیم شفت و پروانه، لرزش کمتر و عملکرد نرمتری نسبت به پمپهای شاسیدار دارد.
- راندمان بالاتر اتلاف انرژی کمتر: به دلیل حذف کوپلینگ.
- تعمیر و نگهداری آسان: ساختار سادهتر باعث سرویس راحتتر و کاهش هزینههای نگهداری و تعمیر پمپ میشود.
معایب پمپ اتابلوک
در کنار مزایا، این پمپ محدودیتهایی نیز به همراه دارد:
- برای سیالات دارای ذرات جامد مناسب نیست.
- در دماهای بسیار بالا نیاز به سیل مکانیکی مقاوم دارد.
- در توانهای بسیار بالا معمولاً پمپهای استیجدار یا شاسیدار انتخاب بهتری هستند.
انواع پمپ اتابلوک
پمپهای اتابلوک بر اساس طراحی و کاربرد در چند گروه قرار میگیرند:
- پمپ اتابلوک چدنی برای پمپاژ آب تمیز در ساختمانها و صنایع سبک.
- پمپ اتابلوک استیل مانند سایر پمپ های استیل مناسب برای سیالات خورنده یا آب آشامیدنی.
- پمپ آب اتابلوک هد بالا مناسب برای پروژههای مرتفع، کاربریهای صنعتی فشار بالا، بوسترپمپها.
- پمپ اتابلوک تکپروانه و دوپروانه که پمپ دوپروانه معمولاً هد بیشتری تولید میکند.
پمپ آب اتابلوک هد بالا: انتخابی مناسب برای فشار زیاد
پروژههایی که نیاز به فشار بالاتر دارند، مثل ساختمانهای بلند، سیستمهای آتشنشانی و آبرسانی شهری، از پمپ آب اتابلوک هد بالا استفاده میکنند.
ویژگیها:
- طراحی خاص پروانه جهت تولید هد بیشتر
- راندمان بالا
- امکان استفاده در بوسترپمپهای چندگانه
- مناسب برای چاهها و مخازن عمیق
قیمت پمپ اتابلوک به چه عواملی وابسته است؟
قیمت پمپ اتابلوک بسته به ویژگیهای فنی و برند کاملاً متفاوت است. مهمترین عوامل تعیینکننده عبارتست از:
- توان و قدرت موتور: پمپهای با توان بالاتر قیمت بیشتری دارند.
- میزان هد و دبی مورد نیاز: هرچه هد یا دبی بالاتر باشد، قیمت نیز افزایش مییابد.
- جنس بدنه و پروانه: چدن معمولاً ارزانتر از استیل و برنز است.
- نوع سیل مکانیکی: متریالهای مقاوم به حرارت قیمت پمپ را افزایش میدهند.
- برند سازنده: قیمت پمپ اتابلوک در برندهای معتبر داخلی و خارجی تفاوت چشمگیری دارد.
نحوه انتخاب بهترین پمپ اتابلوک

برای انتخاب دقیق و اصولی باید موارد زیر بررسی شود:
- نوع سیال
- میزان هد و فشار موردنیاز
- دبی مصرفی
- شرایط نصب و ابعاد فضا
- جنس قطعات
- مصرف برق و راندمان
- مهندسان معمولاً با بررسی منحنی پمپ و مقایسه آن با نیاز پروژه، بهترین مدل را انتخاب میکنند.
برای مطالعه بیشتر پیشنهاد میکنیم مقاله راهنمای خرید پمپ صنعتی را مطالعه کنید.
نکات مهم نصب و نگهداری پمپ اتابلوک
- پمپ را روی سطح صاف و بدون لرزش نصب کنید.
- جهت چرخش موتور را قبل از راهاندازی بررسی کنید.
- از فیلتر یا صافی مناسب استفاده کنید.
- سیل مکانیکی را بهصورت دورهای بررسی کنید.
- از خشککار کردن پمپ خودداری کنید.
انتخاب بهترینها، با آبروان!
پمپ اتابلوک یکی از پرکاربردترین مدلهای پمپ سانتریفیوژ است که با طراحی یکپارچه، راندمان بالا، نصب سریع و نگهداری آسان، در پروژههای تاسیساتی، صنعتی و آبرسانی عملکردی بسیار قابل اعتماد دارد. شناخت دقیق مشخصات فنی، مطالعه کاتالوگ پمپ اتابلوک و انتخاب صحیح بر اساس هد، دبی و جنس قطعات میتواند بهترین نتیجه را برای پروژه شما به همراه داشته باشد.
اگر به دنبال خرید پمپ آب اتابلوک هد بالا، بررسی قیمت پمپ اتابلوک یا دریافت مشاوره تخصصی هستید، بهترین کار دریافت اطلاعات فنی دقیق و مقایسه مدلها پیش از انتخاب نهایی است.
همچنین کارشناسان آبروان در کنار شما هستند تا بهترین انتخاب را داشته باشید.

