پمپ سانتریفیوژ یا گریز از مرکز چیست

پمپ سانتریفیوژ (Centrifugal Pump) یا گریز از مرکز، از موارد پمپ‌های دینامیکی هستند. این پمپ‌ها در گروه‌بندی پمپ‌های با جابجایی غیر مثبت قرار دارند که با چرخش یا چرخیدن یک پروانه در آن انرژی به سیال انتقال پیدا می‌کند، همچون تعداد زیادی از پمپ‌ها، پمپ‌های سانتریفوژ انرژی را از موتور دوار می‌گیرند و به سیال منتقل می‌کنند. مقدار و میزانی از این انرژی به شکل انرژی جنبشی و در قالب سرعت نمایان می‌شود، مقدار و میزانی نیز به‌عنوان انرژی پتانسیل و در قالب هد فشاری ظاهر می‌شود. این پمپ‌ها توانایی حمل کردن سیال را در برابر جاذبه زمین به سمت را بالا دارند.

پمپ‌های سانتریفیوژ اصلی‌ترین، کارآمدترین و پرکاربردترین نوع پمپ آبی در صنعت می‌باشند. به‌صورت متوسط ۷۵ درصد پمپ‌های به کار رونده در صنعت از نوع سانتریفیوژ می‌باشند. ازآنجاکه این پمپ‌ها همواره و پیوسته مقدار مشخصی از دبی آب را در یک فشارثابت و در هر موقعیتی تأمین می‌کنند، پمپ‌های ایده آل و خیلی منحصربه‌فردی به شمار می‌آیند.

طبقه‌بندی‌ پمپ‌های سانتریفوژ

انواع پمپ سانتریفوژ و گریز از مرکز

پمپ های گریز از مرکز را میتوان به روش‌های مختلفی دسته بندی کرد.

یک شیوه دسته‌بندی، بر پایه جریانی می باشد. طبق این نوع دسته‌بندی، پمپ‌های سانتریفیوژ به 3 دسته‌ی جریان شعاعی، جریان مختلط و جریان محوری تقسیم می‌شوند. در ادامه جزئیات انواع پمپ های گریز از مرکز را بررسی می‌کنیم.

  1.  پمپ جریان شعاعی: در این پمپ‌ها فشار سیال تنها با اعمال نیروی گریز از مرکز افزایشی، بیشتر می‌شود. همچنین سیال به صورت معمول از راه توپی وارد پروانه شده و به صورت شعاعی به محیط جریان پیدا می‌ کند.
  2. پمپ جریان مختلط: در این پمپ‌ها فشار تا حدودی با اعمال نیروی گریز از مرکز و تا حدود و مقداری نیز با اعمال نیروی بالابری (lift) که از جهت تیغه‌ها اعمال می‌شود، بیشتر می شود. این دسته از پمپ‌ها دارای یک سری پروانه ورودی با جریان خروجی محوری می باشند.
  3. پمپ جریان محوری: پمپ‌های این دسته بعضی وقت‌ها پمپ‌های ملخی هم نام گذاری می‌شوند. بیشترین مقدار افزایش فشار سیال را از راه اعمال پروانه‌ها یا عملیات بالابری تیغه‌ها اعمال می‌کند.

نحوه انتخاب پمپ گریز از مرکز

نکات مهم در انتخاب پمپ گریز از مرکز

قبل از خرید پمپ سانتریفیوژ توصیه می‌شود با متخصصین صنعت پمپ سازی مشورت کنید تا بهترین پمپ را انتخاب کنید.

قبل از خرید یک پمپ گریز از مرکز یا همان سانتریفیوژ لازم است تا سوالاتی از خود بپرسید تا بتوانید بهترین پمپ سانتریفیوژ را انتخاب کنید. در ابتدا باید از خود بپرسید که چه تعداد پمپ نیاز دارید؟ فراموش نکنید که خواص سیالی که پمپاژ میشود در انتخاب نوع پمپ تاثیر دارد. مقدار ظرفیت نیز از نکات مهم در انتخاب هرنوع پمپی است پس باید از خود بپرسید که مقدار حداقل و حداکثر سیالی که توسط پمپ قرار است جابجا شود، چقدر است؟ شرایط مکش پمپ هم در نظر بگیرید و عمق مکش یا ارتفاع مکش، طول و قطر لوله‌های ورودی پمپ را محاسبه کنید تا در آینده با مشکلی مواجه نشوید.

نوع سیال، میزان خورندگی سیال، سمی نبودن سیال، منحنی های هد سیستم در واحد عملیاتی و فشار و دبی پمپ نیز موارد مهمی است. در صورتی که ذرات جامد معلق در سیال وجود داشته باشد باید به موارد زیر توجه کنید:

  • نیاز به نشت بندهای مناسب
  • پمپ محکم و مقاوم در برابرخوردگی
  • انتخاب پروانه مناسب

در مورد شرایط رانش پمپ نیز موارد زیر را در نظر بگیرید:

  • ارتفاع راکد رانش پمپ چقدر است و آیا این ارتفاع ثابت است یا متغیر؟
  • بیشترین فشار خروجی پمپ که تحت آن سیال خارج می‌شود چقدر است؟
  • مقدار ارتفاع بابت اتلاف انرژی به‌صورت اصطکاک چقدر می‌باشد؟
معیار های خرید پمپ سانتریفیوژ

معیار های خرید پمپ سانتریفیوژ

در ادامه پیوسته یا متناوب بودن شرایط کاری پمپ را در نظر بگیرید. پمپ‌ها به دو صورت عمودی یا افقی نصب می‌شوند. اگر پمپ گریز از مرکز را به صورت عمودی نصب می‌کنید، غوطه‌ور در آب یا بیرون از آب (شرایط خشک) پمپ را هم به معیار های خرید پمپ سانتریفیوژ اضافه کنید. قدرتی که برای راه‌اندازی کردن پمپ بکار گرفته می‌شود شامل برق سه فاز دیزل ژنراتور، الکتروموتور و… می‌باشد.

موقعیت و مکان ایستگاه پمپاژ، موقعیت جغرافیایی، ارتفاع از سطح دریا و محدوده تغییرات درجه حرارت محیط از سری محدودیتی‌هایی است که ازنظر فضا وزن و حمل‌ونقل پمپ وجود دارد. در آخر نیز از شرکت پمپ سازی که قصد خرید پمپ گریز از مرکز را از آن دارید بپرسید که آیا شرایط خیلی بخصوصی در مورد طرز یا روش کار ، طراحی و ساخت پمپ انتخابی شما وجود دارد یا خیر؟

نحوه عملکرد پمپ سانتریفیوژ

انتقال دادن انرژی از یک پروانه‌ی دوار به سیال جهت تولید کردن فشار و حرکت سیال، همواره و پیوسته با نام نیروی گریز از مرکز در سیالات وصف می‌شود. کارکرد این نوع پمپ‌ها طبق تئوری نیروی گریز از مرکز کار و فعالیت می‌کنند. هنگامی‌که پره‌ی پمپ درون محفظه‌ی آن دوران می‌کند، سیال را از مرکز به بیرون حرکت یا هل می‌دهد. هنگامی‌که سیال از مرکز به بیرون هل داده می‌شود، سیال جایگزین تحت‌فشار اتمسفر یا فشارهای مصنوعی و بالاتر به سمت مرکز کشیده می‌شود. سیالی که به بیرون حرکت یا هل داده‌شده، از راه مسیر خروجی تخلیه می‌گردد.